بیمه مسئولیت حمل و نقل بین المللی
شناسه خبر: 4868
بازدید: 54

با افزایش روز افزون مبادلات کالا میان شهرها و کشورهای مختلف از طرق مختلف زمینی و هوایی و همچنین افزایش ارزش کالاها، مسئولیت شرکت‌های حمل و نقل نیز نسبت به گذشته افزایش بسیاری پیدا کرده است. خطرهای مختلفی که در جاده ها، دریا، هوا و … متوجه کالاهای در حال حمل است، بعضا باعث ایجاد خسارات اقتصادی کلانی می‌شود که مسئولیت جبران آن‌ها بر عهده‌ی شرکت‌های حمل و نقل می‌باشد. هدف این مقاله ارائه‌ی اطلاعاتی در مورد بیمه نامه مسئولیت شرکت‌های حمل و نقل بین المللی CMR می‌باشد.

امروزه شرکت‌های حمل و نقل برای جبران خسارت‌ها از بیمه های حمل و نقل استفاده می کنند. این کار نه تنها به نفع مشتری بلکه به نفع شرکت‌های حمل و نقل نیز می‌باشد؛ چرا که با این کار از پرداخت هزینه‌های احتمالی ناشی از خسارت جلوگیری می‎شود. در واقع بیمه یک معامله‎ی دو سر برد هم برای مشتری و هم برای شرکت حمل و نقل می‎باشد. در ادامه به توضیح این بیمه نامه خواهیم پرداخت.

انواع بیمه باربری و حمل و نقل

ابتدا به توضیح مختصری درباره‎ی بیمه خواهیم پرداخت. بیمه باربری نوعی بیمه است که خسارت کالاهایی را که از طریق جاده، دریا، هوا یا راه آهن حمل و نقل می‌شوند را در طی کل فرآیند حمل پوشش می‌دهد. هزینه بیمه به ارزش کالاها، مسیر و زمان حمل و نقل کالاها متکی است. بیمه نامه باربری شامل کلیه خطرات از بین رفتن و یا آسیب دیدن کالاها در هنگام ترانزیت، واردات، صادرات و یا حمل و نقل داخلی بارها می‌شود.

بیمه حمل و نقل به دو نوع داخلی و بین المللی تقسیم می شود. بیمه حمل و نقل بین المللی نیز شامل بیمه‌های ترانزیت، وارداتی و صادراتی می‌باشد. در ادامه به تعریف هر کدام از این موارد بیمه خواهی پرداخت.

بیمه ترانزیت

 برای حمل های خارج از کشور، که کشور فقط در مسیر حمل قرار داشته باشد.

بیمه وارداتی

برای حمل کالاهایی که مبدا آن ها خارج از کشور و مقصد آن ها داخل کشور است.

بیمه صادراتی

برای حمل کالاهایی که مبدا آن ها داخل کشور و مقصد آن ها خارج از کشور است.

حال که با کلیتی راجع به بیمه های باربری آشنا شدیم و به ضرورت آن در صنعت حمل و نقل پی بردیم،‌ به سراغ توضیح بیمه نامه مسئولیت شرکت‌های حمل و نقل بین المللی CMR  می‌رویم.

تعریف  CMR

این کلمه مخفف عبارت Convention Merchandise Routiers به معنی قرارداد بین المللی حمل و نقل جاده‌ای کالا می‌باشد. تعریف دیگری که برای معرفی بیمه نامه مسئولیت شرکت‌های حمل و نقل بین المللی CMR نیاز است، تعریف سند حمل یا راهنامه می‌باشد. راهنامه سندی است که در مسیر حمل با کامیون مورد استفاده قرار می‌گیرد و مخصوص حمل کننده می‌باشد، این سند تحت کنوانسیون بین المللی حمل و نقل جاده‌ای یا مقررات بین المللی حمل کالا از طریق جاده صادر می‌گردد و حدود مسئولیت متصدیان حمل جاده‌ای را مشخص می نماید. راهنامه غیر قابل انتقال بوده و به منزله رسید کالا تلقی می‌گردد و بایستی مورد تایید سازمان حمل و نقل پایانه‌های کشور قرار بگیرد.

بنابر تعاریف ارائه شده، بیمه نامه مسئولیت شرکت‌های حمل و نقل بین المللی عبارت است از  بیمه مسئولیت مدنی بیمه گذار به عنوان بارفرابر (فورواردر) و یا مجری حمل (کریر)، در قبال صاحبان کالا یا سایر ذوی الحقوق بابت تصدی و یا اجرای عملیات حمل و نقل و تخلیه و بارگیری، ترانشیپمنت و یا نگهداری موقت کالا جهت ادامه حمل، طبق شرایط قرارداد و مفاد مندرج در راهنامه ی  CMR.

حق بیمه CMR

  • محاسبه حق بیمه بر مبنای درصدی از کرایه حمل می باشد که در این قسمت به توضیحاتی در این باره خواهیم پرداخت.
  • در راه نامه‌های حمل کالا با ارزش اظهار شده، متقاضی باید قبل از بارگیری مراتب را به بیمه گر اعلام و حق بیمه متعلقه را پرداخت نماید.
  • در مواردی که راه نامه برای برگشت کانتینر خالی صادر گردد، بیمه گذار برای شخص بیمه شده تخفیف خوبی را در نظر میگیرد؛ دلیل این تخفیف این است که کالایی وجود ندارد بنابراین در صورت بروز حادثه، خسارت زیادی به خود کانتینر وارد نمی‌شود.
  • تخفیفات خاصی برای مصالح ساختمانی به صورت فله در نظر گرفته می‌شود.
  • اگر برای محموله‌ی خاصی چند راهنامه صادر گردد (گروپاژ) حق بیمه برای هر راهنامه به صورت جداگانه حساب نمی‌شود. به عنوان مثال اگر برای یک مقصد باشد حق بیمه متناسب با حجم کل ناخالص کالا، معادل یک کامیون دربست و اگر برای مقاصد مختلف باشد بر اساس دورترین مقصد وبا حجم کل کامیون خواهد بود.
  • محصولاتی که نیازمند دمای خاص هستند، اضافه نرخ محاسبه و تعیین خواهد شد.

اقدامات لازم در زمان وقوع خسارت

بیمه گذار می‌بایست به محض اطلاع از وقوع خسارت،‌ مراتب را کتبا به شرکت اعلام کنند. همچنین اقدامات لازم را به منظور نجات محموله و جلوگیری از تشدید خسارت به عمل آورند و از مدارک زیر جهت دریافت خسارت استفاده کنند:

  • ذکر کامل مشخصات صاحب بار و تهیه گزارش به صورت کتبی
  • ادعای خسارت صاحب كالا به صورت كتبي از شركت حمل و نقل
  • اصل راه نامه (مهر و امضا شده به همراه ترجمه رسمی)
  • اصل گزارش‌هایی که توسط نیروهای انتظامی محل انجام شده است به همراه کروکی و ترجمه‌ی رسمی این مدارک
  •  تصویر مدارک حمل ترانزیتی شامل: اظهارنامه و صورت وضعیت گمرکی محموله در مبداء فاکتور، لیست بسته بندی، بیمه نامه و پروانه تردد وسایل حمل و پشت و روی پروانه گمرکی
  • اصل صورت مجلس گمرکی با مهر شرکت حمل و نقل و ترجمه رسمی آن
  • برگ باسكول اوليه و ثانويه پر و خالی (وزن محصول در میزان خسارت تاثیرگذار است).
  • اصل گزارش بازدید کارشناس لویدز و یا سایر شرکت‌های معتبر بین المللی به انضمام ترجمه رسمی آن (درصورتیکه وقوع خسارت در خارج از مرز های کشور باشد).
  • تصاویر تنظیمی از محموله و کامیون

سایر مدارک مورد نیاز بنا به مورد و به تشخیص اداره خسارت می‌باشد.

پس از دریافت مدارک مورد نیاز و تكميل پرونده، خسارت در اسرع وقت در وجه ذینفع طبق ضوابط و شرایط قرارداد محاسبه و پس از هماهنگی با ذینفع مربوطه و با اخذ رسید به ایشان پرداخت می‌گردد.

استثنائات بیمه سی ام آر

  • خسارت محصولاتی که زیر مجموعه CMR قرار نمی‌گیرند.
  • خسارت ناشی از عمد و سوء نیت بیمه گذار.
  • خسارت‌هایی که به خاطر انرژی هسته‌ای و یا رادیو اکتیو به کالاها وارد می‌شود.
  • خسارت ناشی از شورش، جنگ، بلوا، خرابکاری، ضبط، اعتصاب و یا مصادره کالا.
  • خسارات وارده به فلزات گرانبها، سنگ های قیمتی، پول و اسکناس، آثار هنری و تابلوهای نقاشی و مجسمه ها مگر در صورتیکه قبل از حمل موافقت بیمه‌گر جلب شده باشد.
  • خسارت اموال گرانبها مانند سنگ‌های قیمتی، پول، آثار نقاشی و مجسمه های گرانبها
  • سرقت از محموله کامیون